علوم آزمایشگاهی | Lab sciences

•  روشهاي رايج و سريع ميكروبشناسي جهت شناسائي باكتريها و قارچها ۲(کاتالاز)
• برای دیدن لیست کل تست ها بحث شده در وبلاگ به اینجا بروید.

آنزيم كاتالاز باعث تجزيه پراكسيد هيدروژن به آب و اكسيژن مي‌گردد. پراكسيد هيدروژن يك محصول متابوليك سمي براي باكتريهاست. تمام اعضاء خانواده استافيلوكوك كاتالاز – مثبت هستند، در صورتي كه اعضاء جنس استرپتوكوك كاتالاز – منفي مي‌باشند. همچنين آزمايش كاتالاز مي‌تواند ليستريا منوسيتوژن (كاتالاز – مثبت) را از استرپتوكوك بتاهموليتيك متمايز كند. بيشتر گونه‌هاي نايسريا كاتالاز – مثبت هستند. همچنين از آزمايش كاتالاز مي‌توان جهت تمايز بين گونه‌هاي باسيلوس (كاتالاز – مثبت) از گونه‌هاي كلوستريديوم (اغلب كاتالاز – منفي) كمك گرفت. آزمايش كاتالاز را مي‌توان بر روي مقدار بسيار كمي از باكتريهاي رشد نموده بر روي سطح آگار انجام داد

روش

اصول: آنزيم كاتالاز، پراكسيد هيدروژن را به آب و اكسيژن مي‌شكند. اگر مقدار كمي از  ارگانيسم‌هاي توليد كننده اين آنزيم را با آب اكسيژنه مجاور نمائيد، بلافاصله حباب‌هاي اكسيژن آزاد مي‌شود.

روش انجام آزمایش

1. با استفاده از لوپ يا اپليكاتور چوبي، مقدار كمي از كشت خالص ارگانيسم را به سطح يك لام خشك و تميز منتقل نمائيد.
2. بلافاصله يك قطره از پراكسيد هيدروژن 3% (H₂O₂) بر روي كلني‌هاي موجود بر روي سطح لام مي‌ريزيم.
3. از نظر آزاد شدن حباب‌هاي گاز اكسيژن لام را مورد بررسي قرار مي‌دهيم. آزاد شدن حباب‌هاي گاز نشان دهندة وجود آنزيم كاتالاز در ميكروارگانيسم است كه موجب شكسته شدن پراكسيد هيدروژن به آب و اكسيژن مي‌گردد.

• استافيلوكوك ها، كاتالاز مثبت هستند و مقدار زيادي حباب‌هاي گاز اكسيژن توليد مي‌كنند. استرپتوكوك‌ها كاتالاز منفي مي‌باشند و هيچ حباب گازي را توليد نمي‌كنند.

• نكات مورد توصيه

توصيه مي‌شود كه آزمايش كاتالاز بر روي كلني هائي كه در محيط‌هاي فاقد خون رشد نموده اند انجام گردد. گلبولهاي قرمز مقداري آنزيم كاتالاز دارند كه واكنش ضعيفي را در آزمايش كاتالاز ايجاد مي‌كنند. براي كنترل آزمايش كاتالاز در اين موارد، مقداري كلني ارگانيسمي را كه بر روي محيط خوندار رشد نموده را در نقطة مجزائي از سطح اسلايد قرار مي‌دهند و به آن آب اكسيژنه اضافه مي‌كنند. اگر واكنش كاتالاز به طور قابل توجهي قويتر از واكنش در محيط آگار فاقد خون باشد آزمايش كاتالاز مثبت در نظر گرفته مي‌شود. برخي از ارگانيسم‌ها در آزمايش كاتالاز واكنش ضعيفي را ايجاد مي‌كنند كه ممكن است از چشم تكنولوژيست دور بماند. در اين موارد مقداري از كلني ارگانيسم بر روي محيط فاقد خون را روي اسلايد قرار داده و يك قطره آب اكسيژنه 3% به آن اضافه مي‌كنيم. سپس سريعاً يك لامل را روي آن قرار مي‌دهيم. تجمع حباب‌هاي اكسيژن در زير لامل و تشكيل حباب‌هاي بزرگ به خوبي قابل مشاهده خواهند بود.

کار کردن با کوچکترین موجودات یکی از جالب ترین نکات کار ما است . دنیایی فعال و پویا که در زیر میکروسکوپ دیده می شود بسی بسیار ارزشمند از سایر کار ها در سایر رشته ها  است .

باکتری یکی از این موجودات ریز است که در علوم آزمایشگاهی جایگاه خاصی دارد و شناسایی انها راه حل تشخیصی بسیار از ناهنجاری های انسان و حیوان است . از انجا که تشخیص این میکروارگانیسم ها نیازمند راه های پیچیده و بیوشیمی و ... است در یکسری مقاله سریالی بیشتر روش های رایج تشخیصی که در آزمایشگاه های کشور انجام می شود را بیان میکنم تا نکته مثبتی در راهنمایی خودم و سایر دوستاران در شناسایی هر چه بهتر این میکروارگانیسم ها باشد . امیدوارم که مفید واقع شوند . منتظر نظرات شما همکاران و دوستان هستیم .

فهرست مطالب زنجیره ای  (به روز می شود)

• روشهاي رايج و سريع ميكروبشناسي جهت شناسائي باكتريها و قارچها ۱(مقدمه)
• روشهاي رايج و سريع ميكروبشناسي جهت شناسائي باكتريها و قارچها ۲(کاتالاز)
• روشهاي رايج و سريع ميكروبشناسي جهت شناسائي باكتريها و قارچها ۳ (آزمايش كوآگولاز (Clumping factor))
• روشهاي رايج و سريع ميكروبشناسي جهت شناسائي باكتريها و قارچها ۴(اکسیداز)
• روشهاي رايج و سريع ميكروب شناسي جهت شناسائي باكتريها و قارچها ۵(اندول نقطه ای )
• روشهاي رايج و سريع ميكروب شناسي جهت شناسائي باكتريها و قارچها ۶(حلاليت در صفرا )
• روشهاي رايج و سريع ميكروب شناسي جهت شناسائي باكتريها و قارچها ۷( آزمايش PYR )
• روشهاي رايج و سريع ميكروب شناسي جهت شناسائي باكتريها و قارچها ۸( آزمايش آزمايش اوره‌آز سريع)
• روشهاي رايج و سريع ميكروب شناسي جهت شناسائي باكتريها و قارچها ۹( آزمايش ترمونوكلئاز سريع)
• روشهاي رايج و سريع ميكروب شناسي جهت شناسائي باكتريها و قارچها ۱۰( آزمايش هيدروليز هيپورات )

مقدمه روشهاي رايج و سريع ميكروبشناسي جهت شناسائي باكتريها و قارچها

كشت و شناسائي پاتوژنهاي اختصاصي از نمونه‌هاي جمع آوري شده از بيماران مشكوك به عفونت هنوز هم از مطمئن ترين روشهاي تشخيصي است، حتي اگر سريعترين نباشد. در برخي از موارد (مانند گونه‌هاي ريكتزيا) بازيافت ارگانيسم‌هاي عفوني مشكل يا غير ممكن است ، در اين موارد بايستي به روشهاي سرولوژيك و يا ساير روشها اعتماد كرد. اما تا زمانيكه تكنيك‌هاي بيولوژي به نقطه اي از پيشرفت برسند كه به راحتي بتوان توسط شاخص‌هاي ژنتيكي عوامل عفوني را شناسائي نمود، تشخيص قطعي عوامل عفوني بر اساس جداسازي آنها استوار خواهد بود. در اين بخش كليدهاي تشخيص مورفولوژيك، آنزيماتيك و آزمايشات بيوشيميائي كه جهت شناسائي برخي از عوامل عفوني مورد استفاده قرار مي‌گيرد شرح داده خواهد شد. برخي از آزمايشات بيوشيميايي مورد استفاده جهت شناسائي باكتريها را مي‌توان براي شناسائي قارچها نيز استفاده نمود.

ويروسها را اصولاً توسط آزمايشات بيوشيميايي و آنزيماتيك نمي‌توان شناسائي نمود. شناسائي ويروسها بيشتر بستگي به مشاهده تخريب اختصاصي بر روي سلول‌هاي بافت بوسيله تهاجم و تكثير ويروسها دارد (من خودم گاهی ویروس را با آنزیم مقایسه میکنم از نظر اینکه شناسایی  ویروس سخته و از طرف دیگر اندازه گیری و شناسایی مقدار آنزیم - که به همین دلیل مقدار تولید آن اندازه گیری می شود-  ). از آزمونهاي ايمونولوژيك مي‌توان جهت شناسائي آنتي ژنهاي ويروسي در بافت يا كشت بافتي استفاده نمود. قارچها و انگل‌هاي يوكاريوتيك اساساً توسط مشاهده خصوصيات مورفولوژيك ارگانيسم شناسائي مي‌شوند.

اهداف پايه در شناسائي پاتوژنها

الف- شناسائي مقدماتي كلني هائي كه بر روي محيط جامد رشد كرده‌اند

از آنجائيكه بيشتر نمونه‌هاي باليني بر روي يا در داخل چندين محيط مانند آگارهاي انتخابي يا افتراقي تلقيح مي‌شوند، اولين كليد در شناسائي يك كلني ايزوله شده، طبيعت محيطي است كه كلني باكتري بر روي آن رشد نموده است. مثلاً با استثناعات نادر مانند انتروكوك، فقط باكتريهاي گرم – منفي به خوبي مي‌توانند بر روي محيط مك كانكي آگار رشد نمايند و ساير محيط‌هائي كه داراي مواد مهار كننده رشد باكتريهاي گرم – منفي هستند، مانند كلمبيا آگار كه داراي كوليستين و ناليديكسيك اسيد مي‌باشد، باعث رشد باكتريهاي گرم – مثبت مي‌شوند. اغلب باكتريها و قارچها بر روي محيطهائي غذائي يا داراي مكمل مانند آگار خوندار با 5% خون گوسفند و BHI آگار به خوبي رشد مي‌نمايند.

قارچهاي كپكي (Mold like) به علت داشتن ميسيليوم‌هاي هوائي داراي رشد كركي يا پرزدار مي‌باشند، اگر يك كلني كركي روي پليت محتوي آگار مورد توجه قرار گيرد، قبل از باز شدن يا انجام كارهاي تشخيصي بر روي آن بايد در زير يك هود بيولوژيك قرار گيرد. تمام كلني‌هاي باكتريائي بايد بر روي محيط ديگر كشت مجدد داده شوند. قبل از اينكه پليت‌هاي قارچي را از كابينت خارج نمائيم بايد محيط آن را با نوار چسب گرفته تا از انتشار اسپورها به محيط خارج جلوگيري نمائيم. چنين كاري شانس ابتلا به قارچهاي سيستميك را كاهش داده و از آلودگي ساير محيطها در طي كار بر روي پليت‌هاي بعدي يا انكوباسيون آنها جلوگيري به عمل مي‌آورد.

• عاقلانه نيست كه تمام تلاش خود را بر روي شناسائي مورفولوژي كلني جهت شناسائي باكتري ايزوله شده معطوف نمائيم. چون ممكن است كلني يك ميكروارگانيسم از يك گونه شبيه گونه ديگري باشد.

 مثلاً كلني‌هاي قارچهاي مخمري اغلب شبيه كلني استافيلوكوك مي‌باشند. عليرغم متمايز بودن مورفولوژي كلني (مانند كلني‌هاي مشخص سودوموناس آئروجينوزا)، يا نماي رشد بر روي محيطهاي انتخابي، بايد مورفولوژي سلولي ميكروارگانيسم مشخص شود. كلني هائي كه بر روي محيط‌هاي انتخابي رشد مي‌كنند نيز به رسيدگي بيشتري احتياج دارند (مثلاً برخي از كلني‌هاي اشريشيا كلي بر روي محيط هكتون اينتريك قابل تمايز از شيگلا نيستند) آزمايش آماده سازي مستقيم و مرطوب كلني‌هاي باكتري در زير بزرگنمائي روغن ايمرسيون ميكروسكوپ (1000×)، با يا بدون ميكروسكوپ فاز كنتراست، مي‌تواند در تشخيص احتمالي ميكروارگانيسم ما را راهنمائي نمايد، مثلاً تهيه يك گسترش مرطوب از يك كلني آلفاهموليتيك شفاف بر روي آگار خوندار كه در آن كوكسي‌ها به صورت زنجيره اي قرار گرفته اند، با احتمال زياد مي‌تواند استرپتوكوك باشد، يا باسيلهاي طويل، نازك و متحدالشكل به لاكتوباسيل مشكوك هستند (charming rods). اغلب مي‌توان تحرك را بوسيله اين آزمايش اوليه مشخص نموده و وجود سلولهاي مخمري كه كلني آنها شبيه باكتريها مي‌باشد را كشف نمود.

ب- مرفولوژي باكتريها در رنگ آميزي جهت شناسائي آنها

جهت بدست آوردن اطلاعات مرفولوژيك با ارزش، ميكروبشناس بايد از مواد گرفته شده از كلني‌هاي ايزوله رنگ آميزي گرم را انجام دهد. بيشتر باكتريها را مي‌توان به چهار گروه مجزا تقسيم بندي نمود، كوكسي‌هاي گرم - منفي، كوكسي‌هاي گرم – مثبت، باسيلهاي گرم – منفي و باسيل‌هاي گرم – مثبت. برخي از گونه‌ها را از نظر مرفولوژي نمي‌توان از هم متمايز نمود و بوسيلة تركيب عبارات گفته شده توصيف مي‌شوند مانند: كوكوباسيلهاي گرم – منفي يا باسيلهاي گرم متغير. ساير اشكالي كه با آنها مواجه مي‌شويم شامل باسيلهاي خميده و اسپيرال هستند. روشهاي شناسائي باكتريها بر اساس مرفولوژي سلولي استوار است. هنگامي كه اين اطلاعات پايه بدرستي مشخص شدند مي‌توان به شناسائي قطعي باكتري مبادرت ورزيد. نتايج رنگ آميزي گرم هميشه نشاندهندة ساختمان ديواره سلولي ارگانيسم نيست. مثلاً برخي از باكتريهاي گرم – مثبت (و قارچها) با افزايش سن و تحت شرايط مختلف استحكام ديوارة سلولي آنها از بين مي‌رود (مثلاً در معرض عوامل ضد ميكروبي قرار گرفتن) و در رنگ آميزي گرم – منفي ديده مي‌شوند. بسياري از گونه‌هاي باسيلوس و كلوستريديوم (در حد سوش) گرم – منفي ديده مي‌شوند كه اين خود منجر به انجام آزمايشات تكميلي جهت تشخيص گونه مي‌گردد.

جهت داشتن يك واكنش رنگ آميزي مناسب از يك ارگانيسم گرم – مثبت مشكوك، رنگ آميزي از ساب كالچر محيط آبگوشتي توصيه مي‌گردد. حداقل دو سيستم  غيررنگ آميزي جهت كمك به تعيين واكنش رنگ آميزي گرم در دسترس مي‌باشد. معرف اِل-آلانين-4-نيتروآنيليد (LANA) كه بوسيله Carlone و همكاران توصيف شد، جهت تمايز واكنش گرم ارگانيسم‌هاي هوازي و بيهوازي اختياري مورد استفاده قرار مي‌گيرد. در اين آزمايش سواب آغشته به معرف با كلني باكتري گرم – منفي تماس داده شده و رنگ زرد مي‌گيرد. آزمايش هيدروكسيد پتاسيم جهت ارگانيسم‌هاي مشكوك نيز مورد استفاده قرار مي‌گيرد. يك لوپ از كني ارگانيسم مورد نظر را در سطح يك اسلايد شيشه اي با KOH 3% به صورت سوسپانسيون در آورده و به مدت 60 ثانيه آنرا دائماً به هم مي‌زنيم و سريعاً لوپ را از سوسپانسيون خارج مي‌كنيم، در اثر شكسته شدن ديواره سلولي باكتريهاي گرم – منفي مواد كروموزومي چسبناك آن آزاد شده و سبب مي‌گردد كه سوسپانسيون غليظ شده و مانند نخ كش مشاهده شود. بسياري از باكتريهاي گرم – مثبت (با چند استثناء مثل برخي از لاكتوباسيل ها) به وانكومايسين (يك آنتي بيوتيك قوي بر ضد ديواره سلولي باكتريهاي گرم – مثبت) حساسند. ممانعت از رشد باكتريها بوسيله وانكومايسين در غلظت‌هاي پائين در حدود mg/ml3 اغلب در تشخيص احتمالي ارگانيسم گرم – مثبتي كه در رنگ آميزي گرم – منفي ديده شده مفيد خواهد بود. آزمايش غربالگري وانكومايسين را مي‌توان با تلقيح كشت سنگين ارگانيسم در قسمتي از سطح آگار خوندار و قرار دادن يك ديسك mg5 بر روي سطح آگار كشت داده شده، انجام داد. بعد از يك شب انكوباسيون هر هاله عدم رشدي معمولاً نشاندهنده يك باكتري گرم – مثبت است. با چند استثناء ارگانيسم‌هاي گرم – منفي به وانكومايسين مقاوم بوده ولي به كوليستين يا پلي ميكسين در غلظت/ml  mg10 حساسند.

ج - آزمايشات بسيار سريع آنزيمي و بيوشيميائي كه مي‌توان بر روي كلني رشد نموده بر بروي محيط اوليه انجام داد

تمام آزمايشاتي كه در اين بخش شرح داده مي‌شوند را مي‌توان مستقيماً بر روي يك كلني مجزا شده بر روي محيط اوليه انجام داد. تمام آنها در كمتر از يك ساعت واكنش مثبت ايجاد كرده و كمتر از يك يا دو دقيقه وقت‌گير هستند، گر چه برخي از آنها احتياج به انكوباسيون تا چهار ساعت ممكن است داشته باشند. چنين آزمايشاتي به تكنولوژيست كمك مي‌كند كه يك باكتري ايزوله شده با مرفولوژي مشخص را در تقسيم بندي‌هاي بعدي قرار دهد و آزمايشات اضافي ديگري را كه ممكن است مورد لزوم باشد بر روي آنها انجام و در مورد عفونت‌هاي خطرناك جهت درمان اوليه يك شناسائي مقدماتي از عامل عفونت را به پزشك گزارش دهد. علاوه بر آزمايشاتي كه در اينجا شرح داده مي‌شود، آزمايشات ديگري نيز وجود دارند كه در آزمايشگاههاي سراسر دنيا به طور معمول مورد استفاده قرار مي‌گيرند . با توجه به اهمیت این تستها مانور ما هم بیشتر بر روی این قسمت ها است .

• امیوارم که با این مقدمه بلند تست های روتین را در ادامه قرار بدهم . تمام تست ها هم به صورت لینک در پست "روشهاي رايج و سريع ميكروبشناسي جهت شناسائي باكتريها و قارچها 1 (مقدمه)" قرار خواهند گرفت . 

نگه داری مواد مختلف در وسايل شيشه اي باعث مي‌شود كه مقاومت آنها در برابر حرارت، مواد شيميايي، ضربه و غيره متفاوت باشد. البته بعضي از مواد مانند سود غليظ بايد در ظرف شيشه اي نگهداري شود. بعلت نفوذپذيري، تبخير نبايد استانداردها در داخل شيشه‌هاي پلي اتيلن قرار گيرند. از طرفي حجم نمونه نگهداري شده در ظرف نسبت به حجم ظرف نبايد خيلي كم باشد چونكه ممكن است تبخير شود. در نگهداري مواد حساس به نور مانند بيلي روبين بايد از شيشه‌هاي رنگي حتماً ترجيحاً محصور در كاغذ آلومينيومي استفاده شود.

پي‌پتها هم بايد به همين ترتيب در يك استوانه بلند حاوي دترجنت ملايم قرار داده شوند. جهت جلوگيري از شكستن نوك پي‌پت مي‌بايست در ته استوانه پشم شيشه قرار داد.

 ****مراحل شستشو ****

لوله، پليت و ... را داخل ظرف حاوي مايع ظرفشويي (پودر ظرفشويي ممكن است روي لوازم شيشه اي رسوب نمايد) قرار داده و حرارت مي‌دهيم. سپس با برس شستشو داده، چهار مرتبه با آب شير آبكشي نموده و سه مرتبه از آب مقطر مي‌گذرانيم. پي‌پتها را چند ساعت در جار حاوي مايع ظرفشويي قرار داده چهار مرتبه با آب شير شستشو داده و حداقل يك ساعت داخل آب مقطر گذاشته و دو مرتبه ديگر با آب مقطر آبكشي مي‌نماييم.

• از دستگاههاي اتوماتيك پيپ شوي كه نسبتاً ارزان هم مي‌باشند مي‌توان براي شستشو و آبكشي پي‌پت استفاده نمود.

میزان روغن ، میزان کلسترول نرمال ، میزان HDL , LDL  میزان اسیدهای چرب ترانس و غیر ترانس ، میزان تری گلیسیرید ، خطرات کلسترول بالا ، میزان کلسترول خوب و بد ، بالا بودن میزان کلسترول بد ، دیابت و ...... این مجموع سوالات عامی است که بسیار در عموم شنیده ایم و طوری رواج  یافته که نمیتوان از میان مردم جدا کرد .

در این پست مطالبی را در مورد کلسترول و چربی ها و لیپیدها و برسی بیماری های ناشی از انها قرار میدهم .

• جایگزینی برای خون وجود ندارد .
• خون ۷ درصد از کل حجم بدن ما است .
• هر فرد ۱۴ الی ۱۸ پیمانه خون دارد .
• هر پیمانه خونی به طور متوسط دوبرابر یک فنجان است .
• خون اکسیژن و مواد غذایی را به اعضا حمل میکند
• خون مواد تولید شده را برای خروج و دفع به شش ها و کبد و کلیه می رساند
• خون در برابر عفونتها مبارزه می کند و باعث بهبودی جراحات می شود .
• یک واحد خونی کامل  قبل از ترزیق به فرد بیمار جداسازی می شود .
• چهار گروه خونی اصلی وجود دارد A, B, AB و O
• هر گروه خونی میتواند RH مثبت و یا منفی باشد .
• پلاکت و گلبولهای قرمز و سفید سازنده خون شما هستند .
• میلیونها گلبول قرمز در یک قطره از خون وجود دارد .
• طول عمر گلبول های قرمز ۱۲۰ روز  در بدن است .
• گلبول های قرمز در شرایط نرمال ۴۲ روز سالم می مانند .
• گلبول قرمز منجمد شده می تواند ۱۰ سال زنده بماند .
• پلاکتهای گرفته شده  باید در عرض ۵ روز مصرف شوند .
• ۹۵درصد پلاسما از آب تشکیل شده است .
• ۵۵ درصد خون انسان شامل پلاسما است .
• پلاسمای منجمد شده تا یک سال قابل مصرف است .
• سلولهای خونی در مغز استخوان ساخته می شوند .

 :::::.....BLOOD TEST REFERENCE RANGE.....:::::

مقادیر رفرانس آزمایش خون 

• رنج نرمال تمام اندیکس های که در یک آزمایشگاه روتین انجام میشود در ذیل قرار گرفته است .
• واحد های به کار برده شده بر اساس واحدهای آمریکایی است .
• دوستان اگر مشکلی در رنج ها و یا خواهان توضیحات بیشتر هستند لطفا در نظرات مطرح کنند .
• توجه کنید که بعضی از تست ها برای مرد و زن متفاوت هستند .  

17 Hydroxyprogesterone (Men)                                               0.06-3.0 mg/L

17 Hydroxyprogesterone (Women) Follicular phase                      0.2-1.0 mg/L

25-hydroxyvitamin D (25(OH)D)                                               8-80 ng/mL

Acetoacetate                                                                      <3 mg/dL

Acidity (pH)                                                                         7.35 - 7.45

Alcohol                                                                               0 mg/dL 

Ammonia                                                                  15 - 50 µg of

Amylase                                                                      53 - 123 units/L

Ascorbic Acid                                                              0.4 - 1.5 mg/dL

Bicarbonate                                          18 - 23 mEq/L (carbon dioxide content)

 
Bilirubin  Direct:                                                             up to 0.4 mg/dL
                                                                           Total: up to 1.0 mg/dL

Blood Volume                                                  8.5 - 9.1% of total body weight

Copper Total:                                                            70 - 150 µg/d

Erythrocyte Sedimentation Rate (ESR or Sed-Rate)           Male: 1 - 13 mm/hr
                                                                               Female: 1 - 20 mm/hr

 
Glucose  Tested after fasting:                                        70 - 110 mg/dL

Hematocrit                                                              Male : 45 - 62%
                                                                            Female: 37 - 48%

Hemoglobin                                                              Male: 13 - 18 gm/dL
                                                                           Female: 12 - 16 gm/dL

Iron                                                  60 - 160 µg/dL (normally higher in males)

Iron-binding Capacity                                                     250 - 460 µg/dL

 
Triglycerides                                                    10 - 29 years    53 - 104 mg/dL
                                                                    30 - 39 years    55 - 115 mg/dL
                                                                    40 - 49 years    66 - 139 mg/dL
                                                                    50 - 59 years    75 - 163 mg/dL
                                                                    60 - 69 years    78 - 158 mg/dL
                                                                       >  70 years    83 - 141 mg/dL Magnesium                                                                       1.5 - 2.0 mEq/L

Mean Corpuscular Hemoglobin (MCH)                                27 - 32 pg/cell

Mean Corpuscular Hemoglobin Concentration (MCHC)     32 - 36% hemoglobin/cell

Mean Corpuscular Volume (MCV)                                   76 - 100 cu µm

Osmolality                                                          280 - 296 mOsm/kg water

Oxygen Pressure                                                           83 - 100 mm Hg

Oxygen Saturation (arterial)                                                96 - 100%

Phosphatase, Prostatic                              0 - 3 units/dL (Bodansky units) (acid)

Phosphatase      50 - 160 units/L        (normally higher in infants and adolescents)

 
Phosphorus                                                       3.0 - 4.5 mg/dL (inorganic)

Platelet Count                                                        150,000-350,000/mL

Potassium                                                                      3.5 - 5.0mEq/L

Prostate-Specific Antigen (PSA)                 0 - 4 ng/mL (likely higher with age)

Proteins:
                                                             Total  6.0 - 8.4 gm/dL
                                                             Albumin  3.5 - 5.0 gm/dL
                                                            Globulin  2.3 - 3.5 gm/dL

Red Blood Cell Count (RBC)                                4.2 - 6.9 million/µL/cu mm Sodium                                                                   135 - 145 mEq/L

Thyroid-Stimulating Hormone (TSH)                             0.5 - 6.0 µ units/mL

Transaminase: 
                                                                Alanine (ALT)  1 - 21 units/L 
                                                                Aspartate (AST)  7 - 27 units/L 

Urea Nitrogen (BUN)                                                           7 - 18 mg/dL

BUN/Creatinine Ratio                                                                   5 - 35

Uric Acid                              Male 2.1 to 8.5 mg/dL (likely higher with age)
                                         Female      2.0 to 7.0 mg/dL (likely higher with age)

Vitamin A                                                                         30 - 65 µg/dL

WBC (leukocyte count and white Blood cell count)               4.3-10.8 × 103/mm3

White Blood Cell Count (WBC)                              4,300 - 10,800 cells/µL/cu mm

آزمایش خون یکی از مهمترین تستهای آزمایشگاهی است و به این خاطر این پست را برای آشنایی با این تست اماده می کنم . در این پست در مورد اهمیت آزمایش خون ، بیماری هایی که نیاز به آزمایش خون دارند ، نوع سلولهای خونی ، نحوه خون گیری ، فرق سرم و پلاسما و مقادیر نرمال اندیکس های خونی  صحبت می کنیم . در باره نحوه برسی اندیکسهای خونی به ویژه در CBC  در آینده بحث خواهد شد و مباحث بیشتر جنبه عمومی دارند .

تست خون با نمونه برداری از خون انجام می شود و مهمترین تستی است که دکتر برای تشخیص نوع بیماری شما را به آزمایشگاه ارجاع می دهد . این آزمایش برای شناسایی اندیکس های خون شما ، با مقادیر نرمال است تا علت تفاوت در مقادیر آشکار شود .

آزمایش خون ، آزمایش روتینی است که در همه آزمایشگاه های طبی انجام میشود و شامل تست های بیوشیمیایی و هماتولوژی خون است . هر چند که بعضی از آزمایشات اختصاصی هم در صورت نیاز و شناسایی بیماری خاصی بر روی خون انجام می شود .

همان طور که در بالا هم اشاره شد هدف از آزمایش خون ، برسی اندیکس های خونی شما با مقادیر نرمال است . این مقادیر نرمال در 95 % افراد  جمعیت صدق می کند بنابراین مرجع بسیار محکمی برای بیماری فرد خواهد بود .

• نمونه مورد استفاده برای آزمایش خون ، معمولا خون وریدی است و باید خون گرفته شده توسط فرد مجرب انجام گیرد .

بعضی از آزمایشات خون روتین :

•  آلرژی
• بیماری های خود ایمنی (مانند روماتوئید آرتریت که قبلا صحبت شد )
•  بیماری های خون
•  دیابت
•  DNA ، بیماری های ارثی و ژنتیکی
•  اسکرین کردن دارو
•  سموم محیطی
• تناسب ، تغذیه و
•  بیماری های گاسترو انترل مربوط به خون
•  سلامتی قلب
•  هورمون و متابولیسم
•  عفونتها
•  بیماری های کلیوی
• بیماری های کبدی
•  بیماری های STD's (مقاربتی)
•  بیماری های تیروئید

در ادامه در مورد انواع تست های خون صحبت میکنیم . به طور کلی آزمایش خون در دو دسته انجام می گیرد : غربال گیری و تشخیص

• غربال گری

زمانی استفاده می شود که فرد علائم بالینی کمی دارد و یا اصلا علائم بالینی ناشی از بیماری را ندارد و نمیتوان چنین فردی را در جامه حدس زد و پیدا کرد . برای مثال : اندازه گیری کلسترول (در پست های بعدی صحبت خواهیم کرد ) معیار خوبی برای غربال گیری افرادی است که ریسک بالای بیماری های قلبی را دارند . این تست برای افرادی انجام می شود که نشانه های بالینی بیماری قلبی را ندارند ولی برای دکتر نکات خطر ناک و ریسکی را نشان میدهد . برای اینکه یک تست غربال گری مفید باشد باید شرایط زیر را داشته باشد :

• به سهولت در دسترس باشد .
• دقیق باشد .
• ارزان باشد .
• ریسک پایین داشته باشد .
•  اذیت کمتری برای بیمار داشته باشد .

• تشخیصی

این تستهای خونی زمانی استفاده می شوند که به  بیماری خاصی شک کنیم . مانند آلرژی ، ایدز ، هپاتیت ، سرطان و ......

یک تست خون چیست ؟

آزمایش خون یک اندیکس حیاتی تشخیصی است . خون از سلول ها و مواد گوناگونی ساخته شده است . مانند نمک های گوناگون و انواع پروتئین ها . تست خون مقادیر این مواد را آشکار می کند .

فرق سرم و پلاسما

اگر به خون ماده ضد انعقاد اضافه شود و با این شرایط سانتریفیوژ شود، مایع بالایی را پلاسما میگویند . اما اگر به نمونه خون ، ماده ضد انعقاد اضافه نشود و خون را سانتریفیوژ کنیم ، سرم  به دست می آید.

چطور خون گرفته می شود ؟

خون از ورید یا شریان گرفته می شود . در یک آزمایشگاه مقادیر کمی (معمولا قطراتی) از یک خون لازم است . بعضی اوقات حتی چند قطره خون مویرگی گرفته شده با لانست کافی است . همانطور که اشاره شد بیشتر خون ها از ورید گرفته می شود (به ویژه در نزدیکی آرنج) . برای نمونه گیری ، ابتدا تورنیکت در قسمت بالایی ورید بسته می شود تا ورید  نمایان شود . محل خون گیری ابتدا توسط ماده ضد عفونی کننده (معمولا الکل 70 درصد) تمیز می شود سپس با سرنگ خون گرفته می شود .  ایتدا سرنگ بر روی ورید قرار گرفته و با فشار کم وارد وردی می کنیم بعد از اینکه خون وارد سرنگ شد به آرامی پیستون را به بالا می کشیم و این کار را تا زمانی که به مقدار خون مورد نظر نرسیده ایم ادامه می دهیم . و در اخر سوزن را از ورید جدا میکنیم به طوری که نوک سوزن به طرف بالا باشد . سپس دوباره محل خون گیری با پنبه تمیز ضد عفونی شده و مقداری محل خون گیری را فشار می دهیم . امروزه به خاطر دوستان و همکاران محرب دانشگاهی و آزمایشگاهی خون گیری با کمترین درد انجام میگیرد .

پلاکت تست

تست دیگر خونی است که گاهی دکتر درخواست میکند . همانطور که میدایند پلاکتها مهمترین سلولهای بدن در زمان خون ریزی هستند . بنابرای تغییر مقادیر پلاکت مشکلات جدی وحتی مرگ را به دنبال خواهد داشت . عده از بیماری هایی که باعث ترومبوسایتوپنی (کمی پلاکت در بدن) میشوند :

1. بیماری های خود ایمنی (تولید آنتی بادی بر علیه پلاکتها)
2. شیمی درمانی
3. لوسمی
4. عفونت ویروسی
5. بعضی از داروها

بیشتر بودن تعداد پلاکتها هم باعث ایجاد ترومبوز و یا سایر بیماری های خونی میشود . از عوامل افزایش دهنده تعداد پلاکتها می توان به :

لوسمی (سرطان خون) وسایر بیماری هایی که مغز استخوان را درگیر میکنند اشاره کرد .

داروخانه ها در کشور های پیشرفته (در کشور ما هم کم کم پیدا می شوند) تست های خونی را به عنوان do-it-yourself Home  روانه بازار کردن که با این کیت ها می توان گلوکوز و کلسترول .. را اندازه گیری کرد . حتی با این تست ها در عرض 20 دقیقه با بزاق می توان  ایدز را هم تشخیص داد (در واقع غربال گیری )

با همه این تعریفها ، آزمایش خون همیشه درس نیست و ممکن است جواب های غیر نرمالی داشته باشد . مثلا در فردی که بیماری خاصی ندارد جواب غیر نرمال داده شود و یا برعکس . به همین دلیل سفارش می شود که تاریخچه بیمار همراه آزمایش باشد تا دکتر به بهترین نتیجه بیمار را درمان کند . این نکته را هم در اینجا داخل پارانتز ذکر کنم که حدود 80 درصد اشتباهات در آزمایشگاه ها ناشی از اشتباهات فردی است .

اگر مطالب قبلی را دنبال کرده بودین در مورد اختصاصیت و حساسیت تست های آزمایشگاهی صحبت کردیم . حساسیت (احتما اینکه در یک فرد دارای بیماری جواب مثبت شود )و اختصاصیت (احتمال اینکه جواب تستی منفی باشد زمانی که فرد بیماری را نشان نمیدهد ) دو عامل برای دسته بندی رتبه تست ها است .

یک تست حساس جواب های مثبت غیر نرمال کمی دارد و می توان به آن اطمینان داد . اما گاهی در بعضی شرایط نیاز به آزمایش دوباره و یا تست متفاوتی است .

• در پست بعدی مقادیر نرمال مواد موجود در خون را قرار می دهم.

اگر دوستان توجه کرده باشند ، تمام آزمایشگاه هایی که در رده متوسط در شهر ها وجود دارند در یک زیر زمین و یا جایی شبیه آن بنا شده اند . هر چند که ممکن است تکنسین خودش را با این شرایط وفق دهد ولی اصلا از نظر استانداردها آزمایشگاهی کار صحیحی نیست . این فقط نمونه کوچکی از عدم رعایت استاندارد ها در آزمایشاگاه های  کشور است که نتیجه این کار ها هم ، پایین بودن سطح آزمایشگاه های ما از نظر کیفی است چون از نظر کمی هیچ گونه محدودتی نداریم !!!! در این پست در مورد آزمایشگاهای معمولی صحبت می کنیم در آخر خودتان مقایسه کنید و ببینید که در محل کار شما هم همین کارها انجام می شود یا نه !؟

اين آزمايشگاه براي انجام كارهاي معمولي ساخته مي شود كه براي كار در اين نوع آزمايشگاه ها مقررات خاصي بايد رعايت شود كه عبارتند از:

1. از انجام كارهايي كه ذرات محتوي ميكروب و پراكنده در فضا (آئروسل) ايجاد مي كند بايد اجتناب شود.
2.  از كاركردن با تعداد زياد ميكروب با غلظت بالا در يك محيط بايد اجتناب شود.
3. وسايل بيش از اندازه در اتاق قرار نگيرد.
4.  حشرات و جوندگان سبب آلودگي بيشتر نشوند.
5. از تجمع افراد بيش از ظرفيت اتاق ها در محيط آزمايشگاه جلوگيري شود.

كميته ايمني معمولا" از تعداد 5 تا 10 نفر (بسته به وسعت بيمارستان يا آزمايشگاه) از كارمندان با تجربه بخش هاي مختلف تشكيل مي گردد و يك فرد مسئول با عنوان افسر ايمني كه در مقابل رئيس بيمارستان يا آزمايشگاه مسئول است, بعنوان دبير كميته انتخاب مي گردد. در يك بيمارستان بزرگ و يا مؤسسات تحقيقاتي,  دانشگاه ها و آزمايشگاه ها بهتر است اين فرد داراي درجه مهندسي بهداشت باشد, يك ميكروب شناس و يا يكي از كارشناسان آزمايشگاه و نمايندگاني از قسمت اداري بايد عضويت اين كميته را دارا باشند. درصورت نياز بايد نمايندگاني از سازمان هاي آتش نشاني, انرژي اتمي, اداره كل بهداشت محيط, اداره كل بهداشت حرفه اي و سازمان حفاظت محيط زيست و ... بصورت مشاور در جلسات كميته كه حداقل هر دو ماه يك بار بايد تشكيل شود, شركت كنند. مسئول كميته ايمني بايد فردي مجرب, خونسرد و كاردان باشد و اطلاعات لازم را قبل از احراز پست سازماني فرا گيرد.   

وظايف كميته ايمني

وظايف كميته ايمني عبارت است از:

1-  فراهم آوردن محيطي ايمن جهت كار

2-   آماده كردن يك جزوه راهنما براي رعايت نكات ايمني

3-  دريافت گزارش كليه حوادث ناشي از كار و تجزيه و تحليل آنها

4-  بازرسي مداوم از شرايط كار و اعمال سياست هاي تشويقي و يا تنبيهي

5- تجديد نظر در سياست هاي ايمني در صورت لزوم و اعلام آن به تمام كاركنان مؤسسه

6- تهيه و تدوين روش هاي لازم براي آموزش اصول ايمني با استفاده از پوستر, ويدئو و نظاير آن

7- تعيين معيارهاي حفاظتي كاركنان بخش و محيط كار قبل از انجام امور تحقيقاتي بر روي مواد شيميايي و ميكروارگانيسم هاي جديد

8-  مسئوليت پذيري كاركنان در مقابل كميته ايمني

9-  رعايت اصول استاندارد در فراهم آوردن كليه امكانات كمك هاي اوليه

10-تشكيل كميته اضطراري براي موارد فوري و اضطراري كميته ايمني.  

 نام, مشخصات, آدرس و شماره تلفن اين كميته بايد مشخص و در دسترس همه كاركنان باشد. اين كميته بايد براي موارد خطر فوري مانند آتش سوزي, زمين لرزه و نظاير آن برنامه ريزي كند و هر از گاهي كاركنان مؤسسه را بطور اتفاقي براي مواجه با خطر آزمايش كند.

ارزيابي واقعي از اتفاقاتي كه ممكن است در يك بيمارستان يا آزمايشگاه پيش آيد, بسياري از اتفاقات قابل كنترل و پيش بيني را آشكار مي كند. بعنوان مثال در آتش سوزي كه ممكن است يك يا چند بخش بيمارستان يا آزمايشگاه را فرا گيرد ريختن و تراوش مواد شيميايي در كريدورها و يا داخل آزمايشگاه, ريختن مواد راديواكتيو در محل كار, نشت گازهاي سمي و يا تباه كننده, نقص قدرت هودهاي باكتريولوژيك و شيمي, خرابي سيستم برق و سيم كشي ها كه ممكن است منجر به آتش سوزي گردد, تراوش كردن مواد بيماريزا در داخل اتاق هاي بيمارستان, درمانگاه و يا آزمايشگاه و نظاير اين حوادث. كميته ايمني و اضطراري بايد براي هر يك از موارد فوق, دستورالعمل هاي لازم را تهيه و در دسترس افراد قرار دهند.

امروزه یکی از مهم ترین پروسه ها در تشخیص بیماری های خونی افتراق سلولهای خونی و برسی شکل ظاهری انها است که مقدمترین کارها برای برسی بسیاری از این سلولها تهیه گسترش خونی است که نیازمند تجربه بسیار زیادی است . در این پست به نحوه تهیه یک اسیمر استاندارد میپردازیم و انشاء الله در ادامه این مبحث به بحث رنگ امیزی این گسترش ها خواهیم پرداخت .

معمولا برای تهیه اسمیر خونی باید از خون سیاهرگی حاوی ضد انعقاد EDTA استفاده کرد اگر چه در انجام بعضی از تستهای ویژه اسمیر را از خون مویرگی نوک انگشت و یا گوش تهیه میکنند که در این شرایط نیاز به ضد انعقاد نخواهد بود .

اسلاید اسمیر باید کاملا تمیز باشد و این اسلایدها باید  به مدت 24 ساعت در ظرف حاوی الکل قرار گرفته باشند . بعد با گاز  خشک کنیم  و در آخر با پارچه شوکا اسلایدها را کاملا خشک و تمیز کنیم .

به علت حذف کردن فایلا توسط یه سرور ایرانی تمامی عکس های مربوط به این پست حذف شده اند! چون فایلامون را بایگانی نکرده بودیم و به این سرویس دل بسته بودیم مجبور شدیم...