علوم آزمایشگاهی | Lab sciences

| دانلود با كيفيت بالا.. ::Lab-sciences.blogfa.com ::..

در چند پست سریالی تک یاخته لیشمانیا را به طور مفصل بحث می‌کنیم.‌ همان طور که اطلاع دارید لیشمانیا انگلی است تک میزبانه که آماستگیوت‌ها در داخل ماکروفاژ‌های مهره داران زندگی می‌کند و در کشور ما هم به ویژه در منطقه آذربایجان شیوع دارد. در ضمن همین جا، یادی هم از دکتر مظلوم گوگانی استاد گرامی خودمان می‌کنیم که چند ماه پیش به رحمت خدا رفتن. استاد عزیز ما در زمینه لیشمانیا تحقیقات بسیار زیادی را انجام داده بودند ولی عجل فرصت ادامه این مسیرو نداد... روحشان شاد.. با بخش دوم مطلب، همراه ما باشید....

مطالب قبلي :

• ليشمانيا ۱ | Leishmania  - مقدمه

مشخص شده است که در میزبانهای مهره‌دار، انگل لیشمانیا، در فاگوسیتهای تک هسته‌ای (mononuclear phagocytes) زندگی کرده و استقرار می‌یابند .این سلول‌ها وظیفة دفاعی داشته و مسئول کشتن و هضم میکروب‌ها می‌باشند. نه تنها این انگل‌ها قادر به زنده ماندن و تقسیم شدن در این محیط درون سلولی، که برای میکروبهای دیگر زهرآگین است، هستند بلکه در بسیاری از موارد آن‌ها باعث عقب افتادن یا به طور کلی جلوگیری از ایجاد پاسخهای ایمنی حفاظتی توسط سلولهای T می‌شوند. تصور بر این است که برای حذف لیشمانیا از ماکروفاژ‌ها علاوه بر این، به خاطر جای‌گیری درون سلولی لیشمانیا در میزبان مکانیزمهای cell mediated به جای humoral برای ایجاد مقاومت (resistance) به عفونت اهمیت بیشتری دارد.
عفونت ایجاد شده توسط Leishmania معمولا به وسیلة پاسخ ایمنی سلولهای کمکی T و روشهای ناشناختة دیگر کنترل می‌شود. IFN-γ نقش کلیدی در فعل سازی مستقیم و کشتن لیشمانیا دارد. فعال سازی Th۱ و تولید IFN-γ به توانائی میزبان در کنترل عفونت حاصل از لیشمانیا بستگی دارد.

در مناطق بومی (endemic) آلوده به VL، موارد ممکن است که علائم کلاسیک VL را داشته یا نداشته باشند. این ممکن است به دلیل ارتباط بین توانائی تولید IFN–γ و اینترلوکین (IL – ۲) یا VL نوع asymptomatic (بدون علامت بالینی) subclinical باشد. در مقابل، کسانی که لیمفوسایت‌هایشانproliferata (نمی‌شوند) هنگام مبتلا شدن به آنتی‌ژن لیشمانیا IFN–γ تولید نمی‌کنند، و بیشتر در معرض گرفتن بیماری حاد VL می‌باشند (Liew et al. ۱۹۹۰، Carvalho. ۱۹۹۶، Akuffo et al. ۱۹۹۶).

 

اهميت در سلامت عمومي

لیشمانیوز‌ها در ۸۸ کشور جهان شایع بوده، و بیش از ۳۵۰ میلیون انسان در معرض این بیماری قرار دارند. در حال حاضر حدود ۱۲ میلیون انسان حداقل از یکی از انواع لیشمانیا‌ها رنج می‌برند و میزان بروز سالیانه آن در حدود ۰۰۰/۵۰۰ مورد VL و ۱ تا ۵/۱ میلیون لیشمانیای جلدی است. در دهه‌های گذشته، مناطق (endemic) وسیع‌تر گشته و موارد بیماری ثبت شده افزایش شدیدی داشته‌ است. لیشمانیا‌ها بیشتر در کشورهای دارای مشکلات اقتصادی شیوع دارند، به طوری که ۷۶ کشور از ۸۸ کشور (endemic) کشورهای در حال توسعه هستند. برنامه‌های توسعه مثل شبکه راه‌ها و جاده‌ها، مراکز عمومی جدید، سد‌ها دست به دست عوامل زیست محیطی داده و شرایط مناسبی برای ازدیاد ناقل‌ها و مخازن حیوانی ایجاد می‌کنند. این برنامه‌ها همچنین می‌توانند جمعیت‌های حفاظت نشده را در معرض چرخة طبیعی بیماری قرار داده و در نتیجه به گسترش بیماری کمک کنند. از عوامل دیگر گسترش لیشمانیا توقف برخی برنامه‌های کنترل مالاریا بوده که با پاشیدن حشره‌کش‌ها باعث از بین رفتن پشه‌ها و از پشه‌خاکی‌ها می‌شدند. انگل‌هائی که باعث ایجاد ZVL در نیمکرة شرقی و غربی می‌شوند به ترتیب عبارتند از L. infantum و L. chagasi. محققین بر این باورند که این دو گونة انگل Synonymous هم هستند. و در اینجا هردو با عنوان L. infantum شناخته می‌شوند. توزیع L. infantum در نیمکرة شرقی در منطقه اکولوژیکی و در بین محدودة عرض شمالی ۱۷ درجه و ۴۸ دقیقه و طول شرقی ۱۵ درجه و ۱۱۰ دقیقه قرار دارد.

 سگ در بیشتر کشورهای (endemic) از جمله آسیا و آفریقای شمالی، اروپا و نیمکرة غربی به عنوان مخزن بیماری شناخته شد . دیگر گوشتخواران مثل روباه‌ و شغال نیز ممکن است مبتلا شوند.

---

تحقیقات زیادی اهمیت گونه‌های subgenus لاروسوس (Larroussus) را در انتقال L. infantum در نیمکرة شرقی نشان داده‌ است. اما گونه پشه خاکی ناقل در نواحی وسیعی از آسیا نامشخص است. برخی از ناقلین L. infantum مثل Lu. longipalpis رابطة نزدیکی بامحیط اهلی داشته و می‌توان آن‌ها را به تعداد زیاد در طویله‌ها و همچنین مکان زندگی انسان‌ها یافت. انتقال از طریق این گونه‌های (Synanthropic) می‌تواند تمام اعضای یک خانواده را در معرض ابتلا قرار دهد. در مقایسه پشه‌های خاکیهائی که به ندرت در محیط‌های اهلی یافت می‌شوند را می‌توان خطر شغلی برای کسانی که در محیط خارج از خانه کار می‌کنند در نظر گرفت. در نتیجه عفونت‌های لیشمانیا بیشتر در مردان بالغ دیده می‌شود که بیشتر در محیط آزاد کار کرده یا استراحت می‌کنند.

---

عوامل مؤثر در ابتلاء و انتشار بيماري ليشمانيوز

1. سن و جنس (دخالت مستقیم ندارند بلکه متناسب با پوشش بدن و حضور هرچه بیشتر فرد در محل زیست پشه آلودگی کم یا زیاد‌تر می‌شود).
2. وجود ناقل و مخزن
3. شغل (کشاورزان و کارگران بیشتر در ارتباط بیشتر، و در معرض آلودگی زیادتری هستند)
4. فصل و درجه حرارت (در فصل گرم و مرطوب آلودگی بیشتر الست)
5. سمپاشی (با انجام سمپاشی‌های مختلف بر علیه حشرات از هر نوع، میزان شیوع آلودگی کاهش می‌یابد)
6. تغییرات اجتماعی و شرایط بهداشتی (شرایط بهداشتی ضعیف و مهاجرت از مناطق غیر اندمیک در شیوع بیشتر آلودگی موثر است.