علوم آزمایشگاهی | Lab sciences

ورودی 86 کاردانی، خروجی 94 ارشد هماتولوژی. این خلاصه تحصیلی من هستش. اگه زمان برگرده خیلی اتفاقا رخ نمی داد! تجربه من در این مدت فقط یه چیز ... رشته رشته خوبیه ولی اینجا نه! تا اونجایی که می تونید تو ایران وارد این رشته نشید! فقط تو ایران. شاید بپرسید چرا پس بعد این مدت این وبلاگو آپ میکنم، علتش علاقه ای که به این رشته دارم فقط همین. حرفا زیادن و دردودلا زیادن ولی خلاصشو گفتم بهتون.

یکی میگه که:

قبل یک مسابقه ای با خدا صحبت کردم و کلی التماسش کردم تا ما ببریم بعد بازی باختیم و فهمیدم که اونا هم خدا دارند پس باید تلاش کرد!

شاید با تلاش خودمون به نتیجه ای برسیم هر چند بعیده. خیلی ها از اسم و نام ما سوئ استفاده کردن خیلی ها پول به جیب زدند خیلی ها خیلی کارا کردن ولی هیچ سودی برای ما (برای نمونه خودمون) نداشت. اخرین غم نامه هم مربوط میشه به احیای دوره کاردانی! باورتون میشه!؟ هیچ حرفی نمیشه گفت هیچ حرفی فقط سکوت... سکوت. 

اندازه گیری و تعیین فعالیت Leukocyte alkaline phosphatase (LAP) برای افتراق واکنش لکوموئید(LAP بالا است) از لوسمی میلوئیدی مزمن (CML) استفاده می شود. نمونه مورد استفاده نمونه خون مویرگی یا خون جمع آوری شده با ضد انعقاد هپارین است. گستره تازه تهیه شده و یک ساعت مدت زمان خشک شدن آن می باشد سپس با استون (بافری شده با سیترات) 60% فیکس می شد. گستره های فیکس شده را می توان در فریزر برای یک شب نگه داری کرد. گستره های در نفتول فسفات "AS-MX" و در Ph قلیایی انکوبه می شوند. نفتول آزاد یه سرعت با دیازینوم آزاد جفت می شود و تشکیل پارتیکل های قهوه ای تا سیاه را در سیتوپلاسم سلول های حاوی آنزیم می دهد. بعد از رنگ آمیزی متضاد رنگ آمیزی زمینه ای) گستره خونی با میکروسکوپ بررسی می شود. چون این آنزیم در گرانول های ثانویه گرانلوسیت های بالغ قرار دارد، تعداد 100 عدد از نوتروفیل ها/باند ها شمارش می شوند و برای هر سلول رنجی از میزان آنزیم به صورت  صفر تا 4 مثبت را با توجه به شدت رسوب رنگ تعیین می کنیم. تعداد سلول های شمارش شده در هر رنج را ضرب رنج می کنیم و نتیجه آنها را با هم جمع کرده و میزان LAP کلی به دست می آید. نمونه های EDTA نتایج مثبت کاذب را ایجاد می کنند. میزان نرمال LAP بین 130-13 می باشد. 

مقدار قطر سرسوزن را گیج (gauge) می گیوند. یک آزمایشگاهی باید به این شاخص توجه کند. چون عدم استفاده از کیج مناسب باعث ایجاد خطای پیش-آنالیزی می شود. مقدار این شاخص با قطر سرسوزن رابطه عکسی دارد. یعنی گیج 18 دارای قطر بیشتری نسبت به گیج 23 می باشد. در تزریق خون و بانک خون از گیج های مانند 18 و 16 استفاده می شود ولی برای کارهای معمول باید از سرسوزن زیر 23 استفاده شود. استفاده از گیج بالای 23 باعث لیز نمونه می شود. مقدار گیج هر سوزنی در بسته بندی آن سرنگ (یا نیدل) درج می شود. 

• حالت بدن: تعویض حالت بدن از حالت خوابیده به نشسته یا ایستاده باعث تمایل ورود آب به فضای میان بافتی می شود. مولکول های بزرگ نمی توانند از رگ خارج شوند بنابراین باعث افزایش قابل توجه در مقادیر لیپیدها، آنزیم ها و پروتئین ها می شود.
• ریتم روزانه: مقدار آهن و ائوزینوفیل در ساعات بعد ظهر افزایش دارد.
• ورزش: ورزش باعث افزایش LDH، شمارش گلبول های سفید و پلاکت می شود.
• استرس: اضطراب باعث افزایش موقت در گلبول های سفید می شود.
• رژیم غذایی: منظور از ناشتایی پرهیز از غذا خوردن به مدت 8 تا 12 ساعت قبل از نمونه گیری می باشد( مصرف آب اشکالی ندارد). عدم پرهیز از ناشتایی باعث لیپمیک شدن نمونه (ابری) می شود که با تست های شمارش سلول های خونی تداخل ایجاد می کند.
• سیگار: مصرف سیگار قبل از نمونه گیری باعث افزایش تعداد WBCs می شود. مصرف طولانی مدت سیگار باعث کاهش عملکرد شش ها می شود که نتیجه آن افزایش سطح هموگلوبین می باشد. 

صفحه اینستاگرام ما هم راه اندازی شد(بر روی عکس کلیک کنید). 

امروزه در جواب برگه آزمایش ها دیف پلات ها به صورت معمول گزارش می شوند. این دیف پلات ها مجموعه ای نقاط هستند که هر نقطه نشان دهنده یک سلول است. محل قرار گیری هر سلول با توجه به اندازه و گرانول های آن متفاوت خواهد بود. برای بررسی دقیق این سلول ها و شناسایی سلول های طبیعی از غیر طبیعی این پلات ها کمک کننده خواهند بود. 

شکل زیر مرزهای تقریبی این سلول ها را نشان می دهد. ممکن است در دستگاه های مختلف این مرزها مختلف باشند. 

همیشه امار و ریاضی در آزمایشگاه پزشکی جایگاه خاص خودشو داشته است. این کتاب در 12 فصل دانشجویان علوم آزمایشگاهی را به صورت کاملا ساده و با زبان بسیار رسمی با مسائل مربوط به آمار در آزمایشگاه، کنترل کیفی، استفاده از واحد ها در آزمایشگاه و ... آشنا می کند. کتابی هست که من خودم خیلی به دلم نشست و همیشه از آن استفاده می کنم. مسائل به صورت عملی و با مثال آورده شده اند و قدرت تجزیه و تحلیل دانشجو هم در آخر هر فصلی توسط یکسری تست و سوال مورد ارزیابی قرار داده می شود. برای دانلود کتاب به کانال تلگرامی ما وارد شوید. 

دانلود از کانال تلگرامی (به علت آپلود فایل بر روی کانال)

این دو شاخص هماتولوژیک (Red-cell distribution width) معمولا در برگه CBC درج می شوند ولی تفاوت هایی با هم دارند. هر چند بیشتر از RDW-CV استفاده می شود و به صورت درصد گزارش داده می شود ولی این شاخص از نظر هماتولوژیک وابسته به مقدار MCV است و در نتیجه معتبر نمی باشد برای غلبه بر این مشکل از واحد آماری دیگری به عنوان RDW-SD استفاده می شود که واحد آن فمتولیتر است. منظور از عرض در این شاخص (Width) عرض نمودار است نه عرض گلبول های قرمز!

مقادیر نرمال برای RDW-CV، 12.8+-1.2% و برای RDW-SD، 42.5+- 3.5 fl می باشد. حالا سوالی که مطرح می شود این است که چرا RDW-CV تحت تاثیر MCV قرار دارد. برای محاسبه RDW-CV ما از فرمول زیر استفاده می کنیم: 

هر عاملی که باعث افزایش کاذب MCV بشود مقادیر RDW-CV را کاهش می دهد. در صورتی که RDW-SD تحت تاثیر قرار نمیگیرد چون یک شاخص آماری واقعی است. شکل زیر کامل تر این تفاوت را نشان می دهد.