تاريخچه انستیتو رازی(حصارك)
در اوایل قرن 13 هجری شمسی اداره کل فلاحت که تابع وزرات فواید عامه بود سازمان کشاورزی نوینی را در کشور بینان نهاد . در آن زمان دامداری که از قرنها پیش مهمترین محل درآمد مردم این سرزمین را تشکیل می داد به سبب بروز و شیوع بیماری های واگیر دامی رو به زوال می رفت و از جمله آفت طاعون گاوی نسل گاو را در شمال و غرب ایران مورد تهدید قطع ی قرار داده بود . در چنین وضعی اداره کل فلاحت به منظور مبارزه با بلای خطرناک طاعون گاوی و دیگر بیماری های واگیر حیوانات در کشور و در عین حال لزوم توجه به مقررات بین المللی و جلوگیری از اشاعۀ این بیماری های خطرناک به کشورهای مجاور، فعالیت های سریعی را در جهت مطالعه و تشخیص و پیشگیری طاعون گاوی و سایر بیماری های حیوانی ضروری دانست و برای این منظور از انستیتوپاستور ایران که در آن زمان یگانه مؤسسه ذیصلاح کشور بود (تاريخچه اين انستيتو در مطالب قبلي وبلاگ و در بحث تاريخچه به تفصيل توضيح داده شده است . ) کمک خواست. چون در آن زمان هنوز واکسن ضد طاعون گاوی کشف نشده بود یگانه راه مبارزه با این بيماري روش « سروانفکسیون » بود و می بایستی مقدار زیادی سرم حیوانی تهیه گردد.
در اجرای این امر چون انستیتوپاستور محل مناسبی برای نگهداری حیوانات بزرگ نداشت، به دستور صمصام الملک وزارت فواید عامه مقداری از اراضی کمال آباد جنب قریه حصارک که محل چاپارخانه بود در اختیار انستیتوپاستور گذاشته شد تا بعنوان محل کار و سکونت کارمندان و طویله های نگهداری حیوانات برای تهیه سرم در نظر گرفته شود و بصورت آزمایشگاه دامپزشکی وابسته به انستیتوپاستور فعالیت کند. این تشکیلات بعد زیر نظر دکتر حامدی قرار گرفت و با همکاری عده ای دامپزشک و پزشک و مهندس از آنجمله دکتر حسن میردامادی، دکتر مشعوف، مهندس ابوالحسن ابوذر، دکتر علی محمد ثمری، مهندس زندی، دک تر علی ادیب و آقایان بهرامی و نصیری فعالیت دامنه داری در تهران و استان های آذربایجان، گیلان و مازندران آغاز نمود و شالوده یک تشکیلات دامپزشکی برای مطالعات و تهیه مواد بیولوژیکی گذاشته شد و پس از هفت سال فعالیت و تکمیل وسایل و توسعه آنها بالاخره در سال 1310 رسماً به نام « موسسه تحقیقات دامپزشکی حصارک » نامگذاری شد و یکنفر دامپزشک فرانسوی بنام دکتر لوئی دلپی (Louis Delpy) ، که مورد تأیید همکاران ایرانی خود بود برای ادارۀ این موسسه جدید استخدام شد و با همکاری همان گروه اولیه جوانان ایرانی در اطاق های محقری که در حصارک در اختیارشان بود فعالیت خود را آغاز و سپس گسترش دادند . بعداً به مرور تعداد دیگری از جوانان ایرانی که تحصیلات خود را در رشته دامپزشکی در ایران و خارج انجام داده بودند به این گروه پیوستند و سازمان این آزمایشگاه را وسیع تر و دامنه فعالیت آن را توسعه داده به مطالعه بیماری های دامی و مبارزه علیه آنها از راه تهیه سرم ها و واکسن های لازم پرداختند . در نتیجه این فعالیت های پیگیر بود که بیماری طاعون گاوی در ظرف سال های اول ریشه کن شد و علاوه بر آن بررسی بیماری های دامی در ایران به صورت فعال در آمد. علیهذا باید گفت که مؤسسه حصارک و آزمایشگاه های تحقیقات دامپزشکی اولین آزمایشگاه مجهز تشخیص بیماری های دامی وتهیه سرم و واکسن های مربوط بود که در ایران تأسیس گردید. در سال 1317 توسعه آزمایشگاه ها و مقدمات تهیه سرم و واکسن های انسانی در مؤسسه مزبور صورت پذیرفت و انستیتو حصارک با کمک انستیتوپاستور ایران و انستیتوپاستور پاریس به این امر اقدام نمود و به نتایج جالبی هم دست یافت که متأسفانه جنگ جهانی دوم باعث رکود کار و محدودیت تهیه وسایل و روابط علمی گردید ولی با همه مشکلات تهیه سرم های ضد دیفتری و کزاز و آنتی توکسین های این دو بیماری که در زمان جنگ نایاب شده بود با موفقیت روبرو شد و انستیتو حصارک توانست احتیاجات کشور را از این جهت تأمین کند.
دکتر دلپی مدت 20 سال (از سال 1310 تا 1330 ) در ایران خدمت نمود و اداره انستیتو حصارک که به نام انستیتو رازی نامگذاری شده بود در سال 1330 به عهده همکاران ایرانی او و تحت ریاست دکتر عزیر رفیعی قرار گرفت و دکتر دلپی به فرانسه بازگشت. همکاران ایرانی انستیتو رازی از آن تاریخ تا کنون با همت و پشتکار خاص خود در پیشبرد هدف های این مؤسسه و بالا بردن مقام علمی و خدماتی انستیتو رازی همت گمارده اند و محصولات بیولوژیکی حیوانی و انسانی مورد مصرف ایران و کشورهای مجاور را تهیه نموده، بعلاوه مطالعات علمی برجسته ای که در محافل و مجلات علمی جهان منعکس گردیده را انجام داده اند.
"این مؤسسه اکنون در ردیف یکی از بزرگ ترین مؤسسات مشابه بین المللی است که دارای اعتباری زیاد در جهان می باشد. خدمات علمی و همکاری های بین المللی این مؤسسه با سازمان های مشابه در کشورهای دیگر و سازمان بهداشت جهانی و سازمان خوار و بار و کشاورزی درخور تحسینو ستایش است"
