اگر دوستان توجه کرده باشند ، تمام آزمایشگاه هایی که در رده متوسط در شهر ها وجود دارند در یک زیر زمین و یا جایی شبیه آن بنا شده اند . هر چند که ممکن است تکنسین خودش را با این شرایط وفق دهد ولی اصلا از نظر استانداردها آزمایشگاهی کار صحیحی نیست . این فقط نمونه کوچکی از عدم رعایت استاندارد ها در آزمایشاگاه های کشور است که نتیجه این کار ها هم ، پایین بودن سطح آزمایشگاه های ما از نظر کیفی است چون از نظر کمی هیچ گونه محدودتی نداریم !!!! در این پست در مورد آزمایشگاهای معمولی صحبت می کنیم در آخر خودتان مقایسه کنید و ببینید که در محل کار شما هم همین کارها انجام می شود یا نه !؟
اين آزمايشگاه براي انجام كارهاي معمولي ساخته مي شود كه براي كار در اين نوع آزمايشگاه ها مقررات خاصي بايد رعايت شود كه عبارتند از:
-
از انجام كارهايي كه ذرات محتوي ميكروب و پراكنده در فضا (آئروسل) ايجاد مي كند بايد اجتناب شود.
-
از كاركردن با تعداد زياد ميكروب با غلظت بالا در يك محيط بايد اجتناب شود.
-
وسايل بيش از اندازه در اتاق قرار نگيرد.
-
حشرات و جوندگان سبب آلودگي بيشتر نشوند.
-
از تجمع افراد بيش از ظرفيت اتاق ها در محيط آزمايشگاه جلوگيري شود.
از نظر ساختماني رعايت نكات زير ضروري است كه مسئولان و مديران آزمايشگاه بايد آن را رعايت كنند:

-
وسعت كافي براي كارهاي آزمايشگاهي باشد. ديوارها, سقف و كف آزمايشگاه بايد قابل شستشو و پاك كردن باشد و در مقابل مايعات, غيرقابل نفوذ و در مقابل مواد شيميايي و مواد ضدعفوني كننده كه بطور معمول در آزمايشگاه استفاده مي شود مقاوم باشد.
-
لوله ها و مجاري آب بايد با فاصله كمي از ديوارها قرار داشته باشد كه بتوان آنها را براحتي تميز كرد. از قرار دادن لوله ها بطور افقي حتي المقدور اجتناب گردد تا از تجمع گرد و غبار بر روي آن احتراز شود.
-
روشنايي به اندازه كافي باشد, بدون آنكه بازتاب و تابش غيرلازم داشته باشد.
-
سطح ميزها بايد از مواد غيرقابل نفوذ در مقابل آب باشد. همچنين در مقابل مواد ضدعفوني كننده اسيدها, قلياها مقاومت داشته باشد.
-
وسايل و مبلمان آزمايشگاه بايد محكم باشد و فضاي كافي بين ميزها, زير ميزهاي كار و كابينت موجود باشد تا دسترسي براي تميز كردن آنها ممكن باشد.
-
براي نگهداري از وسايلي كه مصرف روزانه و دايمي دارد بايد فضاي كافي در نظر گرفته شود و از شلوغي روي ميزها احتراز گردد, براي نگهداري از وسايل و موادي كه مصرف روزانه و دايمي ندارند بايد فضاي كافي در نظر گرفته شده و معمولا" بايد در خارج از محوطه كاري آزمايشگاه باشد.
-
دستشويي با آب جاري در تمام اتاق هاي آزمايشگاه باشد و بهتر است كه محل آن نزديك درب خروجي آزمايشگاه باشد.
-
درب اتاق ها به اندازه كافي وسيع باشد و بطور اتوماتيك بسته شود.
-
يك اتوكلاو براي استريل كردن زباله هاي عفوني در همان محل آزمايشگاه بايد تعبيه شود.
-
محل مناسبي براي لباس, كيف و وسايل كارمندان درنظر گرفته شود. همچنين مكاني براي خوردن و آشاميدن در خارج از محوطه كار آزمايشگاه تهيه شود.
-
در صورت امكان, سيستم تهويه مطبوع در آزمايشگاه وجود داشته باشد, در غير اين صورت بايد بتوان پنجره ها را باز كرد. پشت تمامي پنجره ها بايد توري نصب كرد تا از ورود حشرات جلوگيري شود.
-
مكان مناسبي بايد براي نگهداري مواد راديواكتيو و محلول ها تعبيه شود.
-
سيستم هاي حفاظتي براي آتش سوزي, دوش هاي اضطراري و چشم شوي هاي اضطراري بايد تعبيه شود.
-
محل كمك هاي اوليه در آزمايشگاه بايد مشخص و در دسترس فوري افراد باشد.
-
براي بيمارستان ها و مؤسسات تحقيقاتي لازم است كه يك منبع آب مستقل مانند چاه, جدا از سيستم لوله كشي شهري وجود داشته باشد.
-
علاوه بر سيستم برق شهري, يك ژنراتور قوي براي روشنايي و استفاده اضطراري وجود داشته باشد و بهتر است كه از اين ژنراتور سيم كشي لازم به فريزرها, انكوباتورها و وسايل ضروري ديگر انجام گيرد.
-
يك سيستم كامل گاز شهري و يا سيستم استفاده از كپسول هاي گاز بايد وجود داشته باشد و امكانات و احتياطات حفاظتي براي آنها مراعات شود.
-
سه عامل مهم در كنترل زباله ها و مواد زايد عفوني كه نياز به توجه دقيق و ملاحظات خاصي دارد, عبارتند از:
-
- تعيبيه اتوكلاوها و استرليزورها براي زباله هاي جامد كه نيازمند نقشه دقيق و حساب شده است.
-
- فاضلاب و آبهاي اضافي كه از آزمايشگاه جاري مي شود بايد به نحوي و تحت شرايطي ضدعفوني شود.
-
- زباله سوزها به طراحي خاصي نياز دارند و بايد وسايل كنترل دود و خاكستر بر آنها گذاشته شود.
-
داشتن درب هاي محكم, پنجره هاي حفاظت شده و قفل هاي محكم به منظور جلوگيري از دستبرد مخالفان پيشرفت علم و يا دشمنان.
-
از نظر مهندسي و معماري, ساختمان آزمايشگاه بايد شرايط استاندارد داشته باشد و دستيابي به آزمايشگاه در موارد خطر بخصوص آتش سوزي, دستيابي به پله هاي متحرك آتش نشاني به پنجره آزمايشگاه, مشخص بودن راه هاي خروجي اضطراري از آزمايشگاه به خارج بايد مورد توجه خاص قرار گيرد.
-
سيستم اتوماتيك اعلام آتش سوزي يا انفجار بايد در تمامي قسمت هاي آزمايشگاه تعبيه شود.