امروز دنیای پیشرفت و تکنولوژی در هر زمینه ای وارد شده است و خواسته و ناخواسته رشته ما و آزمایشگاه های طبی هم از این قاعده مستثنی نبوده اند. امروزه در ایران آزمایشگاهها به نظرم تنها کپی برداری فرهنگ صادره آزمایشگاهی آمریکا و غرب هستند و تا به حال من خلاقیت یا نوآوری جدید در این زمینه به غیر چند برنامه آزمایشگاهی ندیده ام و این یکی از بحث های چالش برانگیز این رشته در آینده خواهد بود. شاید برای شما هم اتفاق افتاده باشد یا همکاران خود ما و یا حتی خودمان، به علت عدم آگاهی کامل نسبت به دنیای مجازی و سیستم های رایانه ای نتوانسته باشیم کاری را در این زمینه به خوبی انجام دهیم. برای خود من که خیلی پیش اومده هست که برای مثال برخی از آزمایشگاه ها مشکل تایپ کردن دارند!! نمیدونم این تقصیر ما دانشجویان هست یا در این زمینه اطلاع رسانی کافی تو دانشگاه ها و به قول آکادمیک تر آموزش کافی کالجی برای دانشجویان تدارک دیده نمی شود. به هر دلیلی من آزمایشگاهی باید نسبت به این امر آگاهی کامل داشته باشم تا بتونم با تکیه بر توانایی های تئوری و عملی خودم از این نرم افزار ها، رایانه ها، سیستم های رایانه، اتوماسیون های اداری، دنیای مجزای و اینترنت و... به نحو احسن برای هر چه بهتر شدن تشخیص طبی استفاده کنم.
همه ما هر روز از سیستم های ثبت و نگه داری داده های آزمایشگاهی برای کارهای روتین آزمایشگاهی استفاده می کنیم ولی همان طور که می دونید در این زمینه کم و کاستی ها خیلی زیادی داریم و می توانیم در این زمینه بومی سازی کنیم و بسیاری از نیاز های آزمایشگاهی خودمان را با کمک از فناوری حل کنیم ولی در این زمینه کمبود هایی هست که یکی از اونها آموزش دانشگاه ها است که در این زمینه اصلا هیچ واحدی تو دانشگاه ها ( به غیر اون 3 واحد آشنایی با کامپیوتر که اصلا به هیچ دردی هم نمی خوره ) ارائه نمی شود. براتون چند تا نمونه میارم:بحث کنترل کیفی یکی از مباحث اساسی هر آزمایشگاهی است و امروزه تقریبا همه آزمایشگاه های بزرگ از نرم افزار های گوناگونی برای تهیه نمودار ها و همچنین کنترل کیفی نمونه های خود استفاده می کنند ولی آیا تا به حال از خودمان پرسیده ایم که برای هر چه بهتر شدن این نمودار ها با توجه به شرایط کشورمان و آزمایشگاه خود چه کارهایی می شه انجام داد؟ آیا هزینه ما با کار ما تناسب دارد؟ آیا کارفرما این نرم افزار یا در بعد بزرگتر سامانه آموزش و توانایی لازم در این زمینه را دارد؟ درسته همه بچه ها اطلاع تئوری دارند که این اساس هست ولی وقتی توانایی استفاده از ابزار را به نحو احسن - به خاطر عدم آشنایی یا عدم اطلاع و .. - نداشته باشیم آیا به اهداف آزمایشگاه خود خواهیم رسید؟ شاید در کوتاه مدت جواب مثبت باشد ولی برای افرادی که به موفقیت می اندیشند این یک مشکل اساسی خواهد بود. نمونه دیگر در این زمینه سایت ها و پرتال های آزمایشگاهی است. در کشور های دیگر با توجه به شرایط خودشان استفاده از اینترنت به خاطر صرفه جوئی در وقت و هزینه و ... راه بسیار خوبی برای پیگیری درمان و گزارش جواب تست های تشخیصی است. امروزه هم در کشور ما کم کم این فرهنگ مجازی کششی به این سمت و سو دارد و آزمایشگاه ها باید به این نیاز پاسخ دهند. استفاده از سایت ها به عنوان تربیون خبری و اطلاع رسانی آزمایشگاه، ارجاع مراجعه کنندگان به سایت برای کسب اطلاعات و شرایط آماده سازی برای آزمایش، جواب گوئی آنلاین از طریق سایت و سامانه تلفن یا پیامک، تور های مجازی برای هر آزمایشگاه، استفاده از سایت برای کاهش هزینه های پاسخ گوئی و ... تنها مثال هایی هست که هر آزمایشگاهی می تواند در زمینه فناوری و اتوماسیون از آنها استفاده کند. امروزه برخی از آزمایشگاه ها به این سمت و سو حرکت می کنند ولی جا برای پیشرفت و استفاده از این امکانات در کشور بسیار زیاد است و به قطعیت یقین ما دانشجویان قطعات بسیار مهم این پازل هستیم.
اما راه حل این قضیه چیست؟ همیشه می گن کارو باید از ریشه درست و حسابی انجام داد تا بعدا مشکلی پیش نیاد. آموزش کافی در دانشگاه ها که امروزه اصلا در این زمینه هیچ کار مفیدی به غیر از کارگاه های سرچ و جستجو و ... انجام نمی گیرد در حالی که دانشجو باید نسبت به بیوانفورماتیک که امروزه یک رشته ای کاملا جدا شده است آگاهی کاملی داشته باشد. بعد اینکه خود آزمایشگاه ها برای بهبود ران های کاری خود و همچنین کاهش هزینه ها و وقت به ارزش و اهمیت استفاده از این فناوری های در آزمایشگاه آگاه شوند و در آخر هم خود فعال آزمایشگاهی و یا خود آزمایشگاه نسبت به آموزش حرفه ای اقدام کنند.
به هر حال خواسته یا ناخواسته پیشرفت و کیفیت عالی در آینده نسیب آزمایشگاه هایی هست که بتوانند از فناوری بومی خود در کنار اطلاعات تئوری تکنسین های خود استفاده کنند. تنها من چند بعد از این بحث بسیار گسترده را مطرح کردم دوست دارم شما هم نظرات خودتون را به عنوان عضوی از جامعه علوم مطرح کنید تا شاید در آینده گشایشی در این زمینه باشد. موفق باشید
برچسبها:
بیوانفورماتیک,
اتوماسیون آزمایشگاهی,
سایت های آزمایشگاهی,
سایت های علوم آزمایشگاهی
